Pyjet e shiut aktualisht mbulojnë rreth 1.84 miliardë hektarë ose rreth 12 përqind të sipërfaqes së tokës. Pylli i shiut më i madh në botë është pylli i Amazonës. Brazili ka shtrirjen më të madhe të pyjeve të shiut, duke përfshirë gati dy të tretat e Amazonës. Rreth 50% e biodiversitetit tokësor gjendet në pyjet e shiut. Pyjet e shiut mendohet se ruajnë të paktën 250 miliardë tonë karbon.

Pyjet e shiut ekzistojnë edhe jashtë zonave tropikale, duke përfshirë Amerikën e Veriut, Amerikën e Jugut, Australinë dhe Azinë. Shpyllëzimi dhe degradimi i pyjeve të shiut përbëjnë afërsisht 10 për qind të emetimeve globale të serave nga aktivitetet njerëzore.

Pyjet tropikale të shiut zakonisht ndodhen në zonën ekuatoriale midis Tropikut të Kancerit (hemisfera veriore) dhe Tropikut të Bricjapit (hemisfera jugore), gjerësi gjeografike që kanë temperatura të ngrohta dhe rreze dielli relativisht konstante gjatë gjithë vitit. Pyjet tropikale të shiut bashkohen në lloje të tjera pyjesh në varësi të lartësisë, gjerësisë gjeografike dhe tokës së ndryshme, përmbytjeve dhe kushteve klimatike. Këto lloje pyjesh formojnë një mozaik që kontribuojnë në diversitetin e jashtëzakonshëm të florës dhe të faunës.

 

Ҫfarë është një pyll shiu?

Pyjet e shiut, (ang. Rainforest) siç sugjeron vetë emri, janë pyje që marrin shumë reshje, me ç’rast sasia e reshjeve për metër katror është mjaft e lartë në krahasim me pyjet normale. Pyjet e shiut, dikush i quan edhe pyje të dendura apo xhungël.

Pjesa më e madhe e pyjeve të shiut në botë, sidomos ato që njihen si pyje tropikale të shiut ndodhet në pellgun e Amazonës në Amerikën e Jugut. Pellgu i Kongos dhe Azia Juglindore, përkatësisht, kanë zonat e dyta dhe të treta më të mëdha të pyjeve të shiut. Këto lloje pyjesh ekzistojnë gjithashtu në disa ishuj të Karaibeve, në Amerikën Qendrore, në Indi, në ishuj të shpërndarë në Paqësorin Jugor, në Madagaskar, në Afrikën Perëndimore dhe Lindore jashtë pellgut të Kongos, në Amerikën Qendrore dhe Meksikë dhe në pjesë të Amerikës së Jugut jashtë Amazonës. Brazili ka shtrirjen më të madhe të pyjeve tropikale se çdo vend tjetër në Tokë.

Harta e shtrirjes së pyjeve të shiut

 

Pyjet e shiut ofrojnë shërbime të rëndësishme ekologjike, duke përfshirë ruajtjen e qindra miliarda ton të karbonit, mbrojtjen kundër përmbytjeve dhe thatësirës, stabilizimin e tokës, ndikimin në modelet e reshjeve dhe siguron një habitat për kafshët e egra, si dhe për popujt indigjen. Pyjet e shiut janë gjithashtu burimi i shumë produkteve të dobishme nga të cilat varen komunitetet lokale.

Ndërsa pyjet e shiut janë jashtëzakonisht të rëndësishëm për njerëzimin, ato po shkatërrohen me shpejtësi nga aktivitetet njerëzore. Shkaku më i madh i shpyllëzimit është shndërrimi i tokës pyjore për bujqësi. Në të kaluarën, bujqësia ishte nxitësi kryesor i shkatërimit të pyjeve të shiut, edhe sot bujqësia industriale dhe prodhimi blegtoral – është nxitësi dominues i humbjes së pyjeve të shiut në mbarë botën.

Leave a Reply

Your email address will not be published.