Bollëku i specieve në të gjitha burimet, duke përfshirë ekosistemet tokësore dhe ujore dhe strukturat ekologjike të këtyre ekosistemeve, quhet biodiversiteti ose biodiversiteti. Është një koleksion i gjeneve, specieve, ekosistemeve dhe fenomeneve ekologjike të gjetura në tokë (ose në një rajon).

Në mënyrë që të bëhet një vlerësim, vlerësohen llogaritjet e shkallës së zhdukjes së specieve. Këto kuantifikime bazohen në njohuritë që kemi në lidhje me evolucionin e biodiversitetit me kalimin e kohës. Siç e dimë, qeniet njerëzore kanë ndikime të ndryshme negative në biodiversitetin tokësor dhe atë ujor. Këtu duhet të marrim parasysh një koncept të rëndësishëm dhe është ai i shërbimeve të ekosistemit ose shërbimeve të ekosistemit. Këto shërbime të ekosistemit janë ato përfitime që njerëzit mund të marrin nga këto ekosisteme. Për shembull, biodiversiteti luan një rol të rëndësishëm në funksionimin e këtyre ekosistemeve, idealisht shumë shërbime që ato ofrojnë.

Disa shembuj të shërbimeve të ekosistemit janë: Thithja e CO2 nga atmosfera nga bimët, cikli ushqyes, cikli i ujit, formimi i tokës, rezistenca ndaj specieve invazive, pllenimi i bimëve, rregullimi i klimës, kontrolli i dëmtuesve dhe ndotjes, ndër të tjera. Duhet gjithashtu të merret parasysh që jo vetëm shërbimet e ekosistemit kanë rëndësinë e tyre në vetë ekosistemin, por edhe në numrin e specieve të pranishme dhe bollëkun e tyre relativ. Këta tregues analizohen përmes biodiversitetit total.

Biodiversiteti përbën aktualisht një ndër problemet më të mëdha në bote. Është vlerësuar se rrjedha ne këtë trend e kërcënimit të ekosistemeve natyrore do të paraqes rrezik për të ardhmen e njerëzimit dhe mund te sjell pasoja të rënda në natyrë. Ndonëse kanë kaluar 14 vite që nga nënshkrimi i Konventës ndërkombëtare për Biodiveristetin te mbajtur ne Rio de Janeiro ku nder parimet kryesore te miratuara ka qene edhe “ruajtja e vitalitetit dhe shumëllojshmërisë biologjike te jetës ne tokë dhe përdorimi racional i resurseve natyrore”, problemi i ruajtjes se biodiversitetin vazhdon te jene edhe sot shumë i theksuar. Sipas të dhënave më të reja shkencore që nga vitit 1992 kur u mbajt Samiti i Rios, rreth 11,4 % e mjediseve të paprekura në botë janë ndryshuar nga njeriu. Supozohet se vetëm ne 50 vitet e fundit, veprimet e njeriut kane ndryshuar diversitetin e jetës ne planet me tepër se çdo etape tjetër te historisë se njerëzimit. Te dhënat flasin se vetëm ne 100 vitet e fundit, zhdukja e specieve e shkaktuara nga njeriu është shtuar rreth 1000 here. Po ashtu rreth 12 % e shpendëve, 23 % e gjitarëve, 25 % e haloreve dhe 32 % e ujëtokësorëve kërcënohen për zhdukje, ndërkaq qe rezervat peshkore te botes janë reduktuar deri ne 90 % qe nga fillimi i industrisë se peshkimit.

Ekspertet supozojnë se nëse do te vazhdohet me këtë trend, humbja e biodiversitetit do te ketë pasoja fatale për njerëzimin. Vlerësimet e fundit shkencore parashikojnë se, me ritmet e sotme të shpyllëzimeve, brenda 25-30 viteve të ardhshëm do të zhduken deri ne 10 % te llojeve te njohura në planet. Pasojat e kësaj humbje do të reflektohet edhe në ekonomin botërore dhe në zhvillimet shoqërore në përgjithësi, duke pasur parasysh faktin se afro 40 % e ekonomisë botërore dhe 80 % e nevojave te njeriut plotësohen nga resurset biologjike. Ekzistojnë shumë faktorë të cilët janë shkaktarë të zhdukjes se llojeve, por më të theksuarit janë : rritja e numrit të popullsisë në botë, shkalla e lartë e shpyllëzimit të sipërfaqeve te pyjeve, tharja e moçaleve, zhvillimi i hovshëm industrial, ngrohja globale, shirat acidike etj.

Nëse analizojmë trendin aktual, praktikisht të gjitha ekosistemet në tokë kanë pësuar një transformim për shkak të dorës së njeriut. Ka shumë pak ekosisteme krejt të pacenuara dhe ato vazhdojnë të transformohen vazhdimisht nga përdorimet bujqësore, ndër të tjera.

Humbja aktuale e biodiversitetit është duke u theksuar në shpejtësi për shkak të një transformimi dhe ndryshimeve që rrjedhin nga përdorimi i ekosistemeve nga njerëzimi. Zhdukja e specieve është pjesë e një rrjedhe natyrore në historinë e planetit tonë. Por aktiviteti i njeriut po shpejtohet të paktën 100 herë më shpejt se normalisht. Nëse ritmi vazhdon kështu, ne po përballemi me zhdukjen e gjashtë masive globale.

Leave a Reply

Your email address will not be published.